Nổi mề đay sau sinh: Nguyên nhân, triệu chứng, cách chữa an toàn

Nổi mề đay sau sinh trở thành nỗi ám ảnh của nhiều sản phụ. Tình trạng ngứa ngáy, da nổi mẩn đỏ, sẩn phù không chỉ gây cảm giác khó chịu, mà còn có thể ảnh hưởng tới nguồn sữa và sự phát triển của bé. Bài viết sau đây giúp chị em hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng gây bệnh. Đồng thời, bài viết gợi ý cách chữa an toàn cho mẹ, lành tính cho con.

Nổi mề đay sau sinh là gì, có nguy hiểm không? 

Sau sinh, nội tiết tố trong cơ thể thay đổi, hệ miễn dịch suy giảm khiến chị em gặp phải một số vấn đề về sức khỏe, trong đó có chứng nổi mề đay.

Bị nổi mề đay sau sinh là tình trạng viêm dưới da khi cơ thể giải phóng histamin xảy ra đối với sản phụ sau khi sinh con. Một số đặc trưng của bệnh bao gồm: các nốt mẩn đỏ, mảng sẩn phù kèm theo cảm giác ngứa ngáy, châm chích khó chịu. 

Nổi mề đay sau sinh ảnh hưởng tới thể chất và sức khỏe của sản phụ
Nổi mề đay sau sinh ảnh hưởng tới thể chất và sức khỏe của sản phụ

Thông thường tình trạng mày đay xuất hiện sau sinh 1 – 3 tháng, gồm 2 giai đoạn: Mày đay cấp tính (khởi phát đột ngột và thuyên giảm nhanh dưới 6 tuần) và mày đay mãn tính (kéo dài dai dẳng trên 6 tuần và dễ tái phát).

Bác sĩ Nguyễn Lệ Quyên ( Trưởng khoa da liễu Trung tâm Thuốc dân tộc) chia sẻ: “Sau sinh cơ địa nhạy cảm, nội tiết tố thay đổi, hệ thống miễn dịch suy giảm khiến các sản phụ dễ mắc mày đay. Các triệu chứng của bệnh khiến mẹ bỉm bứt rứt, khó chịu, ảnh hưởng tới sinh hoạt hằng ngày. Bệnh nếu để lâu và không có cách chữa dứt điểm có thể chuyển sang thể mãn kéo dài dai dẳng gây nhiều biến chứng: mất ngủ thường xuyên, stress, suy nhược cơ thể, sốc phản vệ, nghẽn mạch,…

Khi mề đay kéo dài liên tục kèm theo tình trạng khó thở, cơ thể suy kiệt, buồn nôn và nôn cần được can thiệp y tế kịp thời nếu không sẽ dẫn tới tử vong vô cùng nguy hiểm.

Triệu chứng nhận biết nổi mề đay sau sinh

Tùy theo thể trạng, cơ địa của mỗi người mà mức độ bệnh sẽ khác nhau. Trong đó, một số biểu hiện đặc trưng của mề đay sau sinh bao gồm:

  • Da nổi mẩn đỏ, sẩn phù hình oval hoặc tập trung thành mảng
  • Kích thước và hình dạng tổn thương da khác nhau, có thể nổi cộm, phù nề hoặc bằng phẳng so với các vùng da lân cận. 
  • Sẩn phù do mày đay thường sẽ có màu trắng, hồng nhạt hoặc màu đỏ; bề mặt trên, khi chạm vào thấy cứng, không tiết mủ. 
  • Cảm giác da châm chích, ngứa ngáy, nóng rát khó chịu. Những cơn ngứa lúc nhẹ, lúc dữ dội và đặc biệt ngứa nhiều về ban đêm
  • Một số trường hợp sản phụ xuất hiện tình trạng sưng môi, lưỡi, mắt, bộ phận sinh dục,…
  • Cùng một số triệu chứng khác như: đau vùng sẩn phù, đi ngoài, sốt nhẹ,…

Tìm hiểu nguyên nhân nổi mề đay sau sinh mổ, sinh thường

Bình thường, nổi mề đay khởi phát sau khi tiếp xúc với các yếu tố gây kích ứng. Tuy nhiên với phụ nữ sau sinh, những tổn thương da còn xảy ra do một số yếu tố như thay đổi nội tiết tố, hệ miễn dịch suy giảm, tâm lý căng thẳng. Cụ thể:

  • Nội tiết tố không ổn định: Sau sinh, nội tiết tố ở nữ giới thường thay đổi, hormone prolactin đột ngột tăng lên bất thường. Loại hormone này có thể tạo áp lực lên hoạt động sản xuất progesterone và estrogen của buồng trứng. Nội tiết tố bất ổn làm tăng mức độ nhạy cảm và làm suy giảm hệ miễn dịch khiến sản phụ dễ bị nổi mày đay mẩn ngứa. 
  • Tâm lý căng thẳng: Theo thống kê, có tới 65% phụ nữ sau sinh gặp một số vấn đề về tâm lý, đồng hồ sinh học bị xáo trộn, áp lực chăm sóc con cái… Mẹ bỉm thường rơi vào trạng thái căng thẳng quá mức cộng thêm thể trạng suy yếu kích thích hoạt động quá mẫn của hệ miễn dịch làm khởi phát tổn thương da.
Thay đổi nội tiết tố, cơ địa nhạy cảm sau sinh là nguyên nhân bị nổi mày đay
Thay đổi nội tiết tố, cơ địa nhạy cảm sau sinh là nguyên nhân bị nổi mày đay
  • Chế độ ăn uống: Với mong muốn bồi dưỡng cơ thể, tạo ra nguồn sữa mẹ tốt nhất nhiều chị em đã dung nạp rất nhiều thực phẩm. Tuy nhiên chính điều này sẽ gây ra tình trạng khó tiêu, dẫn đến tăng men gan. Gan liên tục phải hoạt động quá tải để đào thải độc tố là nguyên nhân mày đay khởi phát. Ngoài ra một số thực phẩm bồi bổ cho mẹ bỉm dễ gây kích ứng cho da như: hải sản, tôm, cua, sữa,… cũng gây nổi mề đay cho sản phụ. 
  • Do thời tiết: Sau sinh, cơ thể sản phụ chưa thể thích nghi được với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột dẫn tới bị nổi mày đay. 
  • Do thuốc: Một số loại thuốc giảm đau, thuốc gây mê, gây tê được sử dụng trong quá trình sinh nở gây ra tác dụng phụ khiến da bị nổi mẩn, sẩn phù. Đây là nguyên nhân chủ yếu khiến chị em bị nổi mề đay sau sinh mổ. 

Ngoài ra những lý do trên, nổi mề đay sau sinh còn có thể khởi phát do sản phụ sử dụng mỹ phẩm có thành phần kích ứng; tiếp xúc với bụi mạt, phấn hoa, lông thú cưng,…

Bị nổi mề đay sau sinh bao lâu thì hết, có tự khỏi không?

Thông thường mề đay sau sinh có thể khởi phát sau đó thuyên giảm nhanh chóng sau vài ngày mà không cần can thiệp y tế. Tuy nhiên, một số phụ sản do cơ địa nhạy cảm, không có chế độ chăm sóc tốt mà bệnh sẽ kéo dài dai dẳng hơn 6 tuần và chuyển sang thể mãn tính. Ở giai đoạn mãn tính, bệnh sẽ tái phát thường xuyên và rất khó chữa. 

Mề đay sau sinh chữa khỏi hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố
Mề đay sau sinh chữa khỏi hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố

Theo bác sĩ Nguyễn Lệ Quyên: Mề đay sau sinh có thể chữa khỏi dứt điểm tận gốc nếu bệnh nhân áp dụng phương pháp điều trị sớm và phù hợp. Bên cạnh đó, thời gian bao lâu còn phụ thuộc vào một số yếu tố sau đây:

  • Mề đay khởi phát hay tái phát: Nếu mề đay khởi phát sau sinh thì sẽ nhanh chóng biến mất nếu có biện pháp chăm sóc da phù hợp. Sản phụ từng bị mề đay trước khi mang thai và tái phát sau sinh thuộc thể mãn tính thì sẽ kéo dài, khó điều trị hơn.
  • Phương pháp chữa trị: Nếu chữa trị đúng cách mề đay nhanh chóng thuyên giảm và ngược lại.
  • Cơ địa của mỗi người: Sản phụ có cơ địa quá nhạy cảm sẽ cần thời gian điều trị lâu hơn và khó khăn hơn. Ngoài ra chế độ kiêng khem, giữ gìn cũng ảnh hưởng tới kết quả điều trị.

Nổi mề đay sau sinh phải làm sao, cách chữa thế nào?

Sản phụ bị nổi mề đay sau sinh nên bình tĩnh, không quá lo lắng và không nên gãi dễ gây trầy xước. Trước hết chị em hãy tránh xa các tác nhân có thể gây dị ứng nổi mề đay như lông động vật, phấn hoa, trang phục quá nóng, đồ ăn dị ứng… Nếu mề đay tái phát liên tục cần thăm khám và lựa chọn phương pháp phù hợp, đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu.

Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị mề đay sau sinh mổ, sinh thường. Trong đó 3 cách chữa phổ biến được áp dụng nhiều nhất đó là: chữa theo phương pháp dân gian, sử dụng Tây y và bài thuốc đặc trị bằng Đông y. 

Chữa nổi mề đay sau sinh bằng thuốc dân gian giảm triệu chứng

Ở giai đoạn mới khởi phát, các triệu chứng còn ở mức nhẹ chị em có thể áp dụng một số cách chữa mề đay theo dân gian như sau:

  • Sử dụng lô hội: Gel lô hội có công dụng dưỡng ẩm, làm mát, làm dịu vùng da bị phát ban, mụn nhọt. Do vậy sử dụng thảo dược này thoa lên vùng da bị nổi mề đay để giảm triệu chứng châm chích, ngứa ngáy khó chịu.
  • Chườm lạnh hoặc tắm nước mát: Sử dụng túi đá chườm vào vùng sẩn phù hoặc tắm nước mát giúp làm dịu những cơn ngứa, cải thiện đáng kể tình trạng viêm, đỏ da. 
  • Uống trà thảo mộc: Các loại trà thảo dược như trà hoa cúc, trà hoa hồng, rễ cam thảo,… có tác dụng thanh lọc cơ thể, giải độc gan, từ đó giảm nhẹ các triệu chứng do mề đay gây ra. Ngoài ra dược tính có trong thảo mộc còn có tác dụng ức chế histamine – thành phần trung gian gây kích thích nổi mẩn đỏ. 
  • Tắm lá: Đây là mẹo dân gian được nhiều người áp dụng. Sử dụng lá kinh giới, lá khế, lá chè xanh đun với nước sôi hãm trong khoảng 10 phút. Sau đó pha nước lá ra tắm làm giảm ngứa ngáy và nóng rát. 

Cách điều trị nổi mề đay sau sinh từ thuốc Tây – chú ý tác dụng phụ

Một số trường hợp cơ thể mẹ bỉm không đáp ứng tốt với biện pháp tại nhà, thường sẽ lựa chọn điều trị bằng thuốc Tây. Một số loại thuốc có trong đơn thuốc trị mề đay bao gồm:

  • Kem bôi chứa Menthol: Có công dụng làm dịu mát da, giảm châm chích ngứa ngáy, cải thiện tình trạng viêm da nổi mề đay sau sinh.
  • Thuống kháng histamine H1: Gồm một số loại thuốc như Chlorphenarimine, Cyproheptadine, Cetirizine, Loratadine, Melquitazine,… Loại thuốc này có tác dụng tiêu viêm, giảm ngứa, cải thiện sẩn phù nổi mẩn.
  • Thuốc Corticod: Có tác dụng giảm nhanh các triệu chứng khó chịu mề đay gây ra. Tuy nhiên bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc trong trường hợp bị mề đay sau sinh diễn tiến nặng. Thường thuốc chỉ được kê đủ liều và dùng trong thời gian ngắn. 
Thuốc Tây tác dụng nhanh nhưng có thể gây nhiều tác dụng phụ
Thuốc Tây tác dụng nhanh nhưng có thể gây nhiều tác dụng phụ ảnh hưởng tới dòng sữa mẹ, không tốt cho bé

Ưu điểm: Cảm nhận hiệu quả tức thì, thuốc tiện lợi, dễ mua.

Nhược điểm: Thành phần trong thuốc Tây có thể tác động tiêu cực đến nguồn sữa của mẹ. Ngoài ra còn gây ra một số tác dụng phụ như: mệt mỏi, buồn nôn, táo bón, chóng mặt,… Do đó, chị em TUYỆT ĐỐI KHÔNG tự ý mua thuốc hay sử dụng thuốc cảm tính để tránh những hệ lụy không đáng có. Trước khi quyết định dùng thuốc cần hỏi ý kiến tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.

Cách điều trị nổi mày đay sau khi sinh an toàn bằng Đông y

Theo quan niệm YHCT, nổi mề đay sau sinh xảy ra do thể trạng yếu ớt, tà khí xâm nhập khiến chức năng tạng phủ suy giảm, sức đề kháng yếu sau đó kết hợp với huyết nhiệt, huyết táo bên trong mà phát. Để trị bệnh, Đông y đi sâu giải quyết loại bỏ căn nguyên, đồng thời phục hồi ngũ tạng, tăng cường hệ miễn dịch. 

Các bài thuốc từ Đông y chiết xuất từ thảo dược an toàn và lành tính
Các bài thuốc từ Đông y chiết xuất từ thảo dược an toàn và lành tính

Các bài thuốc Đông y được chiết xuất 100% thảo dược tự nhiên đảm bảo an toàn tuyệt đối, không tác dụng phụ, rất phù hợp với phụ nữ sau sinh. Chị em có thể tham khảo một số bài thuốc chữa mề đay mẩn ngứa sau đây:

  • Bài thuốc 1: Thang thuốc sử dụng tất bát, cam thảo, liên kiều, độc hoạt, tế tân mỗi vị 12g. Thêm vào 10g thiên niên kiện, 8g quế nhục, 16g mỗi loại lá kinh giới, xương bồ, thương nhĩ. Đem sắc mỗi ngày 1 thang, uống khi còn ấm sẽ đạt hiệu quả cao nhất. 
  • Bài thuốc 2: Chuẩn bị các nguyên liệu gồm tang diệp, kim ngân hoa, cỏ mần trầu mỗi thứ 20g, 16g ké đầu ngựa, 16g tang ký sinh cùng 16g xương bồ. Thêm cam thảo, sài hồ và bạch thược mỗi vị 12g. 
  • Bài thuốc 3: Chuẩn bị các vị cam thảo, phòng phong, kinh giới, thuyền thoái mỗi thứ 6g; thêm vào lá đơn, kim ngân hoa, đại thanh diệp, liên kiều, sinh địa, mỗi thứ 10g. Đem hỗn hợp sắc mỗi ngày dùng 1 thang cho tới khi khỏi bệnh. 

Các bài thuốc Đông y mang lại hiệu quả theo từng giai đoạn, người bệnh cần kiên trì thực hiện. Đặc biệt, thành phần thuốc rất an toàn, lành tính đảm bảo tuyệt đối cho sức khỏe của phụ sản, không gây ảnh hưởng tới nguồn sữa, bé phát triển bình thường. 

Chăm sóc, phòng ngừa mề đay mẩn ngứa 

Để rút ngắn thời gian điều trị, tránh những diễn biến phức tạp của bệnh, chị em sau sinh cần ghi nhớ một số lưu ý sau đây:

  • Tránh các chất kích thích: Trường hợp bị nổi mề đay sau sinh do cơ địa bị dị ứng với dị nguyên bên ngoài. Để khắc phục các triệu chứng và ngăn không cho bệnh diễn tiến thêm, cần tránh xa yếu tố có thể gây kích ứng da. Những chất này có thể là bụi bẩn, các chất hóa học, lông động vật, phấn hoa,… 
  • Kiêng thực phẩm dễ gây dị ứng: Mẹ bỉm sau sinh thường có thói quen bồi bổ nhiều dưỡng chất. Tuy nhiên trong chế độ ăn uống của mình, chị em nên kiêng các thực phẩm dễ gây kích ứng như hải sản, thực phẩm cay nóng, đồ ăn nhanh, đồ uống kích thích… Nhóm thực phẩm này có thể làm tăng những cơn ngứa – gãi gây tổn thương cho vùng da. 
  • Dành nhiều thời gian nghỉ ngơi: Stress, tâm lý bất ổn, lo lắng cũng là một nguyên nhân có thể khiến mề đay khởi phát. Vì vậy, các chị em cần thiết lập chế độ nghỉ ngơi hợp lý, không nên cố sức một mình trong việc chăm con. Có thể chia sẻ với chồng, người thân trong gia đình về tâm tư hay những vấn đề hàng ngày. 
Một số biện pháp phòng ngừa mề đay mẩn ngứa
Một số biện pháp phòng ngừa mề đay mẩn ngứa
  • Hạn chế gãi ngứa: Mề đay sau sinh gây ra tình trạng ngứa ngáy, đau rát nhưng chị em cũng không nên gãi bởi có thể khiến da bị trầy xướng, tăng nguy cơ bội nhiễm, nhiễm trùng da. Thay vì gãi ngứa nên dùng đá chườm nhẹ nhàng lên vùng da bị tổn thương, những cơn ngứa sẽ tạm thời qua đi. 
  • Uống nhiều nước: Khi bị nổi mày đay, bạn nên đảm bảo lượng chất lỏng trong cơ thể. Mỗi ngày nên uống đủ 2 lít nước, có thể kết hợp uống nước lọc và nước ép trái cây để bổ sung vitamin cần thiết cho cơ thể. 
  • Thường xuyên tắm rửa, vệ sinh da; chú ý nên kiêng nguồn nước lạ, tắm nơi kín gió. Chị em nên mặc quần áo rộng rãi, thoải mái, thấm hút mồ hôi tốt. 
  • Thoa kem dưỡng ẩm: Một số loại kem dưỡng ẩm chiết xuất dành riêng cho bà bầu có tính an toàn có thể phần nào giảm được tình trạng da bị khô. 

Nổi mề đay sau sinh là vấn đề phổ biến mà phụ sản thường gặp phải. Bệnh có thể thuyên giảm nếu lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Bên cạnh đó, chị em cũng nên chủ động thiết lập chế độ chăm sóc hợp lý để phòng ngừa và ngăn bệnh tái phát. 

Xem thêm:

Chia sẻ

Bình luận

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chia sẻ
Bỏ qua
1