Y học cổ truyền thế hệ mới được công nhận dựa trên tiêu chí nào?

Y học cổ truyền thế hệ mới là thuật ngữ xuất hiện đầu tiên vào năm 2013 và được dùng trong gần 10 năm trở lại đây. Đây được xem xem là một trong những bước ngoặt lớn đối với thuốc Y học cổ truyền – nền y học gắn liền với người dân Việt hàng nghìn năm cũng như dòng chảy lịch sử. Vậy, Y học cổ truyền có gì đặc biệt, các bài thuốc được công nhận dựa trên những tiêu chí nào? Trong bài viết này chúng tôi sẽ giúp quý độc giả giải đáp vấn đề.

Năm 2013, tại Hội nghị Quốc tế về Thuốc thảo dược diễn ra tại thủ đô Seoul, Hàn Quốc, khái niệm về Y học cổ truyền thế hệ mới hay Y học cổ truyền thế hệ 2 đã được ra đời.

Theo những đánh giá từ phía các chuyên gia, Y học cổ truyền thế hệ mới là một bước ngoặt và bước tiến mới trong việc sử dụng và ứng dụng các loại thảo dược, nền y học dân tộc trong chữa trị các bệnh lý, đặc biệt là những bệnh mang tính chất mãn tính (mạn tính).

Y học cổ truyền thế hệ mới được đưa vào sử dụng từ năm 2013
Y học cổ truyền thế hệ mới được đưa vào sử dụng từ năm 2013

Quay trở về khoảng thời gian chưa xuất hiện thuật ngữ “Y học cổ truyền thế hệ mới”, Y học cổ truyền truyền thống vẫn luôn có chỗ đứng trong hệ thống nền Y học của Việt Nam, bên cạnh thuốc Tây y. Bởi theo các bác sĩ chuyên khoa, đôi khi có những bệnh lý, nhất là bệnh mãn tính các thuốc Tây y chưa hẳn đã làm tốt nhiệm vụ bằng thuốc Y học cổ truyền. Phần lớn, thuốc Tây y chỉ giải quyết phần ngọn.

Thế nhưng, thuốc Y học cổ truyền (YHCT) lại khác, YHCT coi trọng sự cân bằng chỉnh thể, tập trung giải quyết phần gốc, mục đích chính của thuốc chính là cân bằng, phục hồi cơ địa, nâng cao sức đề kháng, thúc đẩy khả năng tự hồi phục tự nhiên của cơ thể. Đặc biệt Y học cổ truyền không gây nhờn thuốc, không độc hại đến cơ thể.

Với mong muốn phát triển và làm đa dạng hơn những bài thuốc có nguồn gốc Y học cổ truyền, các nhà khoa học, bác sĩ chuyên khoa đầu ngành đã nghiên cứu và cho ra đời bài thuốc Y học cổ truyền được kết hợp với Y học hiện đại. Đặc biệt là có thể khắc phục, kiểm soát tốt các bệnh lý mãn tính, ngăn ngừa tái phát tối đa. Và từ đó, Y học cổ truyền thế hệ mới được xem như là xu hướng mới, hiện đại và mang nhiều ưu điểm trong điều trị bệnh thời hiện đại.

Vậy, để trở thành một bài thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới “thực thụ” thì cần phải đảm bảo những tiêu chí như thế nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu ngay sau đây.

Nguồn thảo dược sạch, được kiểm soát, nuôi trồng trong điều kiện đạt chuẩn

Dược liệu là “linh hồn” của bài thuốc Y học cổ truyền, là yếu tố quan trọng quyết định đến hiệu quả của bài thuốc. Bởi vậy, YHCT luôn coi trọng khâu lựa chọn dược liệu.

Đối với Y học cổ truyền truyền thống, thảo dược thường được thu hái trực tiếp tại các khu vực chúng xuất hiện như đồi núi, các vùng núi cao… Phần lớn, thảo dược thiên nhiên được sử dụng làm thuốc xuất hiện xung quanh chúng ta. Các thảo dược được thu hái theo hình thức này vẫn đảm bảo được dược tính, nhất là đảm bảo tính an toàn cao do mọc và phát triển tự nhiên trong môi trường thiên nhiên.

Tuy nhiên, với Y học cổ truyền thế hệ mới tiêu chuẩn về nguồn dược liệu được nâng cao để đảm bảo hiệu quả cao hơn trong điều trị bệnh. Các dược liệu này cần phải đảm bảo được nhiều yếu tố chuẩn từ Bộ Y tế, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới được sản xuất từ dược liệu chuẩn GACP-WHO
Thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới được sản xuất từ dược liệu chuẩn GACP-WHO

Và hiện nay, dược liệu được dùng trong bào chế thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới sẽ được nuôi trồng, chăm sóc nghiêm ngặt tại hệ thống vườn chuyên canh đạt chuẩn GACP-WHO. Các thảo dược sẽ được kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu chọn giống, trồng, thu hái, sơ chế cho đến việc bảo quản, lưu kho và kiểm nghiệm chất lượng.

GACP (Good Agricultural and Collection Practices) – “Thực hành tốt nuôi trồng và thu hái”. GACP-WHO – “Thực hành tốt nuôi trồng và thu hái theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Các tiêu chí của GACP-WHO:

  • Lựa chọn giống từ nhà cung cấp, đánh giá chính xác nguồn gốc, lai lịch của nguồn giống, chất lượng giống phải đảm bảo tiêu chuẩn.
  • Điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu cần được nghiên cứu kỹ lưỡng để phát triển các loại cây giống phù hợp. Áp dụng nước tưới tiêu, biện pháp canh tác, chăm sóc, phòng sâu bệnh, thu hái, vận chuyển, bảo quản phải đạt những tiêu chuẩn gắt gao theo quy định của WHO.
  • Cơ sở vật chất, quy trình thu hái, sơ chế, chế biến, bảo quản phù hợp với từng loại dược liệu. Cần đảm bảo vệ sinh, an toàn nhà xưởng, nơi làm việc, nơi phơi sấy, kho lưu trữ, dụng cụ sản xuất, phòng thực nghiệm, cũng như các thiết bị đo đạc và kiểm tra chất lượng dược liệu.
  • Nhân lực là những người trực tiếp trồng trọt và thu hái dược liệu, họ phải được đào tạo để hiểu rõ về dược liệu, có kỹ năng thực hiện đúng theo các yêu cầu của GACP. Nhân lực cũng cần đảm bảo hiểu rõ nên làm, không nên làm gì nhằm giảm mức tối thiểu tác động của môi trường xung quanh tới dược liệu.

Sau khi đã có được nguồn dược liệu đảm bảo sạch, chất lượng, sơ chế đúng kỹ thuật quy trình, thảo dược không sử dụng theo dạng sắc thang thông thường mà tiến hành sản xuất theo hướng hiện đại, công nghiệp.

Để cho ra một bài thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới hiện nay, thảo dược sau khi thu hái, sơ chế sẽ được đưa vào sản xuất tại nhà máy dược phẩm đạt chuẩn GMP-WHO.

GMP-WHO là gì? Đây là những quy chuẩn chất lượng được xây dựng dựa trên nền tảng Thực hành sản xuất tốt (GMP) của Tổ chức Y tế Thế giới – WHO. Các chuyên gia cho biết, những quy định trong nhà máy chuẩn GMP-WHO sẽ đảm bảo được các sản phẩm thuốc được sản xuất sau khi hoàn thành thành phẩm đều đạt được tính an toàn cũng như hiệu quả cao.

Nhà máy với dây chuyền sản xuất hiện đại, thiết bị phục vụ quá trình chiết tách, cô đặc dược liệu đảm đảm bảo an toàn và đạt tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm trong sản xuất. Đặc biệt, với quá trình sản xuất khép kín, thiết bị chuyên biệt, sản xuất thuốc theo đúng quy trình GMP-WHO sẽ không làm giảm đi hiệu quả của bài thuốc mà còn giữ được nguyên vẹn dược tính, đồng thời loại bỏ độc tính của dược liệu tốt nhất.

Nhờ nguồn dược liệu chất lượng, sạch, quy trình sản xuất nhanh gọn và đảm bảo những bài thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới luôn đem lại sự an toàn cao cho người dùng, hạn chế tối đa nhất tác dụng không mong muốn, sử dụng được cho nhiều đối tượng người bệnh như trẻ nhỏ, phụ nữ sau sinh, người có cơ địa suy nhược…

Là thuốc chủ đạo, điều trị được các bệnh mãn tính, ngăn ngừa tình trạng tái phát

Phần lớn theo các nghiên cứu từ chuyên gia, thuốc Y học cổ truyền truyền thống chỉ được dùng như giải pháp hỗ trợ điều trị, điều trị các bệnh thông thường, bệnh nhẹ. Chính vì vậy, những bệnh mãn tính, một số bệnh nặng thì việc dùng Y học cổ truyền sẽ có những điểm hạn chế nhất định.

Thế nhưng, với những bài thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới lại đáp ứng được tiêu chí điều trị cho những bệnh lý nặng, bệnh mãn tính như bệnh xương khớp, bệnh dạ dày, bệnh đại tràng… hay các bệnh viêm da dạng mãn tính.

Các thuốc này sẽ được sử dụng chủ đạo trong phác đồ điều trị, đồng thời kết hợp với chế độ ăn uống, sinh hoạt, tập luyện cũng như những yêu cầu từ bác sĩ chuyên khoa để nâng cao hiệu quả.

Được phát triển dựa trên nguồn gốc của các bài thuốc bí truyền với hiệu quả đã được người bệnh kiểm định, kết hợp với thành phần dược liệu sạch được kiểm tra nghiêm ngặt và sản xuất trong nhà máy dược phẩm hiện đại đạt tiêu chuẩn GMP-WHO, nhờ đó mà nhiều bài thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới sẵn sàng được đưa vào điều trị chủ lực các bệnh lý mãn tính.

Chưa kể, nguyên lý điều trị bệnh của Y học cổ truyền thế hệ mới vẫn bám sát theo nguyên tắc của Y học cổ truyền truyền thống là tập trung trị bệnh từ gốc, cân bằng chỉnh thể, nâng cao sức đề kháng, hệ miễn dịch, thúc đẩy cơ chế tự chữa lành, tái tạo tự nhiên của cơ thể. Chính điều này đã giúp cho các bệnh lý mãn tính được giải quyết từ sâu bên trong, đồng thời phục hồi cơ thể để kiểm soát bệnh, giúp bệnh không tái phát sau khi kết thúc liệu trình.

Hiện nay, một số đơn vị chuyên Y học cổ truyền cũng đã nghiên cứu và phát triển thuốc theo hướng Y học cổ truyền thế hệ mới, trong đó nổi bật là Trung tâm Da liễu Đông y Việt Nam – Đơn vị trực thuộc Viện Da liễu Hà Nội – Sài Gòn. Đây được biết là đơn vị tiên phong trong ứng dụng Y học cổ truyền thế hệ mới, với nền tảng từ YHCT kết hợp với Y học hiện đại, trung tâm đã cho ra đời bài thuốc An Bì Thang đảm bảo những yếu tố căn bản của Y học cổ truyền thế hệ mới, trong đó có tiêu chí “là thuốc chủ đạo, đặc trị các bệnh viêm da, trong đó có viêm da mãn tính”.

Bài thuốc An Bì Thang đặc trị viêm da
Bài thuốc An Bì Thang đặc trị viêm da

Bài thuốc được bác sĩ kê đơn sau khi thăm khám cẩn thận theo quy trình chuẩn, sau đó kê đơn thuốc điều trị kết hợp với chế độ ăn uống, sinh hoạt, tập luyện trong khuôn khổ của một liệu trình, phác đồ điều trị chuẩn. Bài thuốc tập trung vào thanh nhiệt, giải độc, mát gan, phục hồi chức năng tạng phủ giúp phục hồi chức năng đào thải độc tố của gan thận, đồng thời điều trị bệnh bên ngoài để kiểm soát bệnh một cách toàn diện, triệt để.

Được nghiên cứu lâm sàng trên diện rộng, người bệnh đánh giá cao

Từ trước đến nay, các bài thuốc Y học cổ truyền được áp dụng dựa trên những ghi chép từ thế hệ trước trong các tài liệu cổ, chưa có bằng chứng khoa học cụ thể. Bởi vậy không ít người bệnh có ý định dùng Y học cổ truyền nhưng vẫn phân vân trước khi sử dụng về tính an toàn, nhất là sự hiệu quả mà bài thuốc mang lại.

Tuy nhiên, với bài thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới, để được đưa vào điều trị cho người bệnh bài thuốc sẽ phải được nghiên cứu lâm sàng đầy đủ, nghiên cứu trên diện rộng và được người bệnh đánh giá cao.

Theo đó, nghiên cứu và sản xuất thuốc Y học cổ truyền theo hướng Y học cổ truyền thế hệ mới không chỉ khẳng định được nguồn dược liệu chất lượng, nguồn gốc rõ ràng mà lớn hơn đó là khẳng định hiệu quả điều trị bệnh của nền y học lâu đời của dân tộc.

Chúng tôi có thể lấy dẫn chứng về bài thuốc An Bì Thang đã nói ở trên, bài thuốc phát triển theo hướng Y học cổ truyền thế hệ mới. Trước khi đưa vào điều trị rộng rãi cho người bệnh, bài thuốc đã được thực hiện nghiên cứu lâm sàng trên 500 người bệnh. Kết quả nhận về vô cùng khả quan đem đến nhiều sự tin tưởng trong trị bệnh từ bài thuốc.

Bài thuốc An Bì Thang với hiệu quả điều trị thông qua khảo sát trên 500 người bệnh
Bài thuốc An Bì Thang với hiệu quả điều trị thông qua khảo sát trên 500 người bệnh

Cạnh tranh hiệu quả với các loại thuốc tân dược

Một trong những tiêu chí quan trọng giúp các bài thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới được công nhận trong điều trị đó chính là sự cạnh tranh hiệu quả với các loại thuốc tân dược.

Thuốc tân dược hay thuốc Tây là nền y học “đến sau” và nền y học này thực sự phát triển mạnh mẽ vào khoảng hơn 1 thế kỷ gần đây. Thuốc tân dược được đánh giá là thuốc có hiệu quả nhanh, giúp người bệnh giải quyết những triệu chứng cấp tính, nhờ đó mà người bệnh cảm thấy yên tâm hơn.

Tuy nhiên, điểm hạn chế và đây cũng chính là điểm khiến nhiều người bệnh lo lắng khi dùng đó chính là thuốc dễ gây ra tình trạng nhờn thuốc, kháng thuốc nếu dùng trong thời gian dài. Bên cạnh đó, một số thành phần trong thuốc có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn trong quá trình dùng thuốc như: Đau đầu, đau bụng, kích ứng, nổi mẩn, phát ban… Đặc biệt, với một số bệnh lý thuốc Tây y chỉ mới giải quyết được phần ngọn, chưa thể điều trị tận gốc nguyên nhân gây bệnh.

Thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới với nguyên tắc điều trị tận gốc, phải trị từ gốc thì mới kiểm soát và ngăn ngừa bệnh tái phát. Do đó, điểm mạnh của Y học cổ truyền truyền thống và Y học cổ truyền thế hệ mới đó là có thể giải quyết được ăn nguyên với một số bệnh lý mà ngay cả Tây y cũng khó làm được.

Bên cạnh đó, với những thảo dược có công dụng nâng cao sức khỏe, tăng cường sức đề kháng, cải thiện hệ miễn dịch thì thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới sẽ giảm thiểu tối đa nguy cơ bệnh tái phát, kiểm soát bệnh tốt hơn trong thời gian dài.

Một điều không thể không nói, ở đây với tiêu chí “cạnh tranh với thuốc tân dược” thì Y học cổ truyền với thành phần từ 100% thảo dược thiên nhiên, được sơ chế theo quy trình chuẩn, loại bỏ độc tính trong quá trình chiết tách đem đến sự an toàn cao cho người bệnh. Phần lớn thuốc sẽ không hoặc ít tác dụng phụ, thân thiện với cơ thể con người. Đặc biệt, người bệnh có thể dùng thuốc trong thời gian dài nhưng hoàn toàn không xảy ra hiện tượng nhờn thuốc như tân dược, thậm chí sức khỏe của người bệnh còn được tăng cường.

Cách sử dụng thuận tiện, đơn giản cho người bệnh

Tuy không nhằm trong những tiêu chí chính để Y học cổ truyền thế hệ mới được công nhận, thế nhưng sự khác biệt lớn của Y học cổ truyền thế hệ mới với YHCT truyền thống chính là cách sử dụng tiện lợi và đơn giản.

Với bài thuốc Y học cổ truyền truyền thống, tuy có những dạng bào chế khác nhau như viên hoàn, thuốc bột, thuốc thang… nhưng cách sử dụng thuốc sẽ còn tồn tại những hạn chế, đặc biệt là các bài thuốc thuốc thang.

Sắc thuốc Y học cổ truyền truyền thống cần đáp ứng nhiều yêu cầu
Sắc thuốc Y học cổ truyền truyền thống cần đáp ứng nhiều yêu cầu

Các bài thuốc thang phần đa người bệnh sẽ phải tiến hành đun sắc trước khi dùng. Mà trên thực tế, để đun sắc được một thang thuốc chuẩn chỉnh đòi hỏi người bệnh phải đảm bảo nhiều yếu tố như: 

  • Ấm sắc thuốc phải là ấm bằng đất nung, bằng sứ, không nên dùng ấm kim loại
  • Sơ chế thuốc trước khi sắc để giúp thời gian sắc được rút ngắn
  • Số lần sắc thuốc là bao lâu tùy theo vào bài thuốc…

Chính những yếu tố cần đảm bảo này đã “ngốn” đi khá nhiều thời gian của người bệnh. Với những ai có quỹ thời gian hạn hẹp thì việc đun sắc khiến cho cuộc sống của họ thêm bận rộn.

Hiểu được điều đó, cũng như biết được việc bào chế thuốc theo quy mô công nghiệp, tối giản trong kiểu dáng và tiện lợi trong cách dùng Y học cổ truyền thế hệ mới đã giúp người bệnh tiết kiệm thời gian, công sức cũng như đem lại sự tiện lợi tối đa.

Như vậy, có bốn tiêu chí công nhận Y học cổ truyền thế hệ mới, đó là những điều cần trong bài thuốc để vừa đảm bảo sự an toàn, hiệu quả trong điều trị cũng như sự tiện lợi trong sử dụng thuốc. Tuy tiêu chí cuối cùng nằm ngoài quy định chung nhưng đó lại là điều giúp người bệnh cảm thấy thêm tin tưởng, an tâm hơn khi sử dụng bài thuốc Y học cổ truyền thế hệ mới.

Nếu có bất cứ thắc mắc nào cần được giải đáp về giải pháp Y học cổ truyền thế hệ mới, nhất là ứng dụng trong điều trị bệnh viêm da thì quý độc giả đừng ngại mà hãy LIÊN HỆ NGAY cho chúng tôi để được tư vấn cụ thể. Mọi thông tin xin liên hệ theo địa chỉ:

TRUNG TÂM DA LIỄU ĐÔNG Y VIỆT NAM

Chia sẻ

Bình luận

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chia sẻ
Bỏ qua